Từ xưa ông bà ta đã có câu: “Bệnh từ miệng mà vào, hoạ từ miệng mà ra”. Câu nói tưởng chừng chỉ mang tính răn dạy đạo đức, nhưng khoa học hiện đại ngày càng chứng minh tính đúng đắn của nó. Hầu hết những căn bệnh mà con người phải gánh chịu trong thế kỷ 21 – từ tim mạch, tiểu đường, mỡ máu, gout, đến ung thư, sa sút trí tuệ – đều ít nhiều bắt nguồn từ một nguyên nhân gốc rễ: thói quen ăn uống.
Nếu quan sát kỹ, cơ thể chúng ta vận hành như một nhà máy khổng lồ, nơi mỗi tế bào là một phân xưởng. Nhà máy này hoạt động ngày đêm, không nghỉ giây phút nào, và nguyên liệu duy nhất nó có được chính là những gì ta ăn, uống, hít thở. Thức ăn vào cơ thể, qua hệ tiêu hóa, được phân nhỏ thành đường, đạm, chất béo, vitamin, khoáng chất, nước… rồi chuyển đến từng tế bào. Tại đó, hàng tỷ phản ứng sinh hóa diễn ra trong từng giây để biến nguyên liệu thành năng lượng, xây dựng hormone, tái tạo mô, sửa chữa tổn thương. Nếu nguyên liệu tốt, cân bằng, đủ loại, các phản ứng diễn ra suôn sẻ, cơ thể khỏe mạnh. Ngược lại, nếu nguyên liệu thiếu, thừa hoặc lẫn nhiều tạp chất độc hại, dây chuyền sản xuất sẽ trục trặc, “nhà máy” sẽ hỏng hóc, và bệnh tật xuất hiện.
Một ví dụ rõ ràng là tuyến tụy – nơi sản sinh ra insulin. Để tạo được insulin, tế bào beta cần có axit amin, vitamin, khoáng chất, năng lượng từ đường và chất béo. Thiếu một trong các mắt xích ấy, insulin sản xuất không đủ hoặc không chuẩn, đường huyết bắt đầu rối loạn, lâu dần dẫn tới tiểu đường. Hay như gan – cơ quan chuyển hóa trung tâm. Gan vừa phải xử lý đường, mỡ, đạm, , Gan tham gia chuyển hóa và điều hòa nhiều hormone, vừa khử độc. Khi chúng ta ăn quá nhiều thực phẩm siêu chế biến, nhiều đường, nhiều mỡ bão hòa, lại thiếu rau xanh và ngũ cốc nguyên hạt, gan phải gánh khối lượng công việc khổng lồ. Lâu ngày gan nhiễm mỡ, chức năng giải độc suy giảm, hệ miễn dịch yếu đi, độc tố lan ra khắp cơ thể, tấn công tim, mạch, thận, não. Vậy nên, người thì đột quỵ, người thì cao huyết áp, kẻ khác lại gout, tiểu đường – nhưng tất cả đều bắt đầu từ một điểm chung: gan bị quá tải vì chế độ ăn.
Khoa học gọi nhóm bệnh này là “bệnh chuyển hóa” – tức bệnh do rối loạn quá trình chuyển hóa năng lượng và vật chất trong cơ thể. Điểm đặc biệt là chúng không hề tách biệt, mà liên thông như những mắt xích của một sợi dây chuyền. Cao huyết áp, tiểu đường, mỡ máu, xơ vữa động mạch, gout, béo phì, gan nhiễm mỡ… thực chất là đều là bệnh rối loạn chuyển hoá và ảnh hưởng nhiều bởi gan. Những bệnh mắc “chùm” này ở người hiện đại, chẳng qua chỉ là nhiều biểu hiện khác nhau của một gốc chung: ăn uống sai lầm.
Có thể hình dung như thế này: một cánh đồng màu mỡ, nếu gieo hạt giống tốt, chăm sóc bằng nước sạch, phân hữu cơ, cây cối xanh tươi, mùa màng bội thu. Nhưng nếu đổ lên đó toàn thuốc trừ sâu, hóa chất độc hại, tưới nước bẩn, gieo hạt giống lép, chẳng mấy chốc cánh đồng ấy sẽ cằn cỗi, sâu bệnh triền miên. Cơ thể con người cũng vậy, thức ăn là “hạt giống” và “nguồn nước” quyết định sự sống còn của từng tế bào.
Có người nói rằng: “Tôi thấy có người ăn uống kiêng khem mà vẫn bệnh, ngược lại có người ăn uống bừa bãi mà vẫn khỏe.” Thật ra, đây chỉ là khác biệt về ngưỡng chịu đựng và thời gian. Cơ thể mỗi người có nền tảng di truyền, khả năng dự trữ và phục hồi khác nhau. Có người gan mạnh, mạch máu dẻo dai, nên phải mất vài chục năm sai lầm ăn uống mới phát bệnh. Có người yếu hơn, chỉ vài năm đã bộc lộ. Nhưng sớm hay muộn, cái giá phải trả sẽ đến, nếu thói quen ăn uống không thay đổi.
Điểm tích cực ở đây là: nếu bệnh do ăn uống mà ra, thì giải pháp cũng từ ăn uống mà vào. Nói cách khác, ăn uống đúng là thuốc, ăn uống sai là độc. Chúng ta không thể mong uống vài viên thuốc hạ huyết áp hay tiêm vài mũi insulin mà giải quyết tận gốc bệnh tật, nếu mỗi ngày vẫn tiếp tục nuôi bệnh bằng đồ chiên rán, thịt đỏ, rượu bia, đường tinh luyện. Chỉ khi thay đổi “nhiên liệu” đưa vào, cơ thể mới thật sự có cơ hội tự chữa lành.
Chúng ta thường coi bệnh tật là sự bất hạnh ngẫu nhiên, nhưng thật ra phần lớn do chính thói quen hằng ngày tạo nên. Mỗi bữa ăn có thể là một viên gạch xây nền sức khỏe, hoặc cũng có thể là một nhát cuốc đào huyệt cho bệnh tật. Nếu ăn đúng, tế bào có nguyên liệu chuẩn, phản ứng sinh hóa trơn tru, hormone cân bằng, miễn dịch vững mạnh. Nếu ăn sai, tế bào “đói” nguyên liệu, hoặc ngập trong chất thải độc hại, kết quả là rối loạn, tổn thương, viêm nhiễm, ung thư.
Hãy thử hình dung cơ thể như một dàn nhạc giao hưởng. Mỗi chất dinh dưỡng là một nhạc cụ. Khi đủ loại, đủ số lượng, hòa quyện đúng nhịp, bản nhạc sức khỏe sẽ vang lên hài hòa. Nhưng nếu thiếu kèn, thừa trống, đàn lệch nhịp, âm thanh trở nên chói tai, hỗn loạn. Đó chính là hình ảnh của bệnh tật. Người nhạc trưởng ở đây, không ai khác, chính là lựa chọn ăn uống của mỗi chúng ta.
Điều đáng mừng là cơ thể có khả năng phục hồi kỳ diệu. Chỉ cần trả lại cho nó nguyên liệu sạch – rau quả tươi, gạo lứt, khoai củ, đậu hạt cùng với bổ sung đầy đủ vi chất – và ngừng đưa vào rác thải – đồ ngọt, dầu chiên, bia rượu, thịt mỡ, chất bảo quản – cơ thể sẽ từ từ tái thiết lập cân bằng. Gan sẽ giải độc, máu sẽ trong hơn, mạch máu sẽ dẻo dai, tim nhẹ nhàng, tế bào khỏe mạnh. Nhiều bệnh nhân tiểu đường, mỡ máu, huyết áp cao đã chứng kiến những cải thiện ngoạn mục chỉ sau vài tháng thay đổi chế độ ăn.
Cuối cùng, hãy nhớ: thuốc men chỉ là giải pháp tạm thời, còn thức ăn mới là thuốc thật sự. Nhà khoa học Hippocrates từng nói: “Hãy để thực phẩm là thuốc của bạn, và thuốc là thực phẩm của bạn.” Trong thời đại ngày nay, lời nhắn ấy càng trở nên cấp thiết. Bệnh tật đều do ăn uống mà ra, và sức khỏe, hạnh phúc cũng sẽ trở về từ ăn uống mà vào.
(Nguồn: sưu tầm)
