(Được viết bởi Mark Manson)
Bạn muốn thay đổi cuộc đời mình phải không? Bạn muốn xoay chuyển mọi thứ, toát lên vẻ tự tin mượt mà, thành công rực rỡ trong sự nghiệp mới với một chiếc xe mới, một người bạn đời mới và một chú chó mới vì con vật cũ bốc mùi như chuột chết?
Khi hầu hết mọi người bắt đầu thay đổi cuộc sống của mình, họ thường tập trung vào tất cả những thứ bên ngoài, chẳng hạn như một công việc mới, một nơi ở mới, những người bạn mới, một mối quan hệ tình cảm mới, v.v.
Thực tế là việc thay đổi cuộc sống của bạn bắt đầu từ việc thay đổi cách bạn nhìn nhận mọi thứ trong cuộc sống. Vì vậy, dưới đây là một số cách cụ thể bạn có thể bắt đầu thay đổi cuộc sống của mình ngay bây giờ.
7 cách để thay đổi cuộc đời bạn
1. Hãy làm điều gì đó. Bất cứ điều gì cũng được.
Nhiều người gặp bế tắc khi cố gắng thay đổi cuộc sống vì họ không biết “bắt đầu từ đâu” hay “phải làm gì”. Câu trả lời đơn giản là: hãy làm điều gì đó — bất cứ điều gì cũng được .
Động lực để làm bất cứ điều gì—như thay đổi toàn bộ cuộc sống của bạn—không chỉ đến từ một nơi kỳ diệu, huyền bí nào đó bên trong bạn. Hành động vừa là kết quả của động lực , vừa là nguyên nhân của nó. Bạn sẽ nhận ra liệu điều đó có đúng hay không vào một thời điểm thích hợp (tin tôi đi), nhưng chỉ khi bạn ngừng trì hoãn và bắt đầu tương tác với thế giới.
Tôi gọi đây là Nguyên tắc “Hành động” . Và tôi đã vô tình phát triển nguyên tắc này trong những năm làm tư vấn, giúp những người bị tê liệt bởi nỗi sợ hãi, sự biện minh và thái độ thờ ơ hành động.
Mọi chuyện bắt nguồn từ sự thực dụng đơn giản: anh trả tiền cho tôi đến đây, vậy thì anh cũng nên làm gì đó chứ. Tôi không quan tâm, cứ làm gì cũng được!
Điều tôi nhận thấy là, thường thì một khi họ làm được điều gì đó, dù là hành động nhỏ nhất, điều đó sẽ nhanh chóng truyền cảm hứng và động lực cho họ làm những việc khác. Họ đã tự gửi tín hiệu cho bản thân: “Được rồi, mình đã làm được điều đó, chắc mình có thể làm nhiều hơn nữa.” Và dần dần, chúng ta có thể phát triển từ đó.
Nếu bạn muốn thay đổi cuộc sống, đừng đặt mục tiêu hoàn thành tất cả những gì bạn từng mơ ước. Điều đó quá sức và dễ làm bạn nản chí. Chỉ cần làm một việc nhỏ giúp bạn tiến gần hơn đến mục tiêu, bất cứ việc gì cũng được .
Cần thiết kế lại toàn bộ trang web? Hãy ngồi xuống và thiết kế phần đầu trang. Sắp bắt tay vào một dự án lớn? Hãy bắt đầu với dàn ý. Muốn kết bạn ở nước ngoài? Hãy đi uống bia và xem điều gì sẽ xảy ra.
Những hành động nhỏ này sẽ thúc đẩy bạn làm nhiều hơn nữa, và trước khi bạn nhận ra, bạn đã hoàn thành những mục tiêu ban đầu tưởng chừng như khó khăn. Bạn đã thay đổi cuộc sống của mình theo hướng tốt đẹp hơn.
2. Hãy nhận thức rằng mọi việc bạn làm đều có cái giá của nó—Hãy sẵn sàng trả giá đó.
Suy cho cùng, phần lớn cuộc sống là một chuỗi những sự đánh đổi. Mọi thứ đều có chi phí cơ hội, và những điều lớn lao mà chúng ta mong muốn trong cuộc sống—như hạnh phúc , các mối quan hệ lành mạnh và sự giàu có —đều có chi phí cơ hội rất lớn. Bạn không thể có được sự nghiệp mơ ước ở đỉnh cao mà không trải qua giai đoạn khó khăn ở dưới đáy, rồi chấp nhận rủi ro và làm tổn thương một vài người trên con đường đó.
Vậy câu hỏi quan trọng nhất bạn cần tự hỏi không phải là bạn muốn gì , mà là bạn sẵn sàng chịu đựng điều gì . Như tôi đã từng nói, làm điều mình yêu thích không phải lúc nào cũng có nghĩa là yêu thích công việc mình làm . Vậy bạn có thể chịu đựng được những khó khăn, thử thách đến mức nào ? Và – điều quan trọng hơn – liệu bạn có thực sự muốn theo đuổi ước mơ đó ngay từ đầu không ?
Suốt thời niên thiếu và tuổi trẻ, tôi luôn mơ ước trở thành một nhạc sĩ—đặc biệt là một ngôi sao nhạc rock. Mỗi khi nghe một bài hát guitar hay , tôi đều nhắm mắt lại và tưởng tượng mình đang đứng trên sân khấu chơi nhạc giữa tiếng hò reo của đám đông, mọi người hoàn toàn phát cuồng vì những ngón tay điêu luyện của tôi.
Những tưởng tượng này có thể khiến tôi say mê hàng giờ liền. Việc tưởng tượng tiếp tục suốt thời đại học, ngay cả sau khi tôi bỏ học trường nhạc và ngừng chơi nhạc một cách nghiêm túc.
Nhưng ngay cả khi đó, tôi chưa bao giờ đặt câu hỏi liệu mình có bao giờ được đứng chơi nhạc trước đám đông hò reo hay không, mà là khi nào . Tôi chỉ chờ đợi thời điểm thích hợp để đầu tư đủ thời gian và công sức vào việc bước ra sân khấu và biến điều đó thành hiện thực. Đầu tiên, tôi cần phải hoàn thành việc học. Sau đó, tôi cần phải kiếm tiền. Tiếp theo, tôi cần phải tìm thời gian. Rồi… chẳng còn gì nữa.
Mặc dù đã mơ về điều này hơn nửa cuộc đời, nhưng hiện thực chưa bao giờ đến. Và phải mất một thời gian dài cùng nhiều trải nghiệm tiêu cực tôi mới hiểu ra lý do: Thực ra tôi không hề muốn điều đó.
Tôi yêu thích kết quả – hình ảnh tôi trên sân khấu, khán giả reo hò, tôi trình diễn hết mình, dốc toàn bộ tâm huyết vào những gì mình chơi – nhưng tôi không yêu thích quá trình thực hiện. Và vì điều đó, tôi đã thất bại. Hết lần này đến lần khác. Thậm chí, tôi còn chẳng cố gắng đủ để thất bại. Tôi hầu như chẳng cố gắng gì cả.
Sự mệt mỏi thường nhật khi luyện tập, việc tìm nhóm và tập dượt, nỗi đau khi tìm show diễn và làm sao để mọi người đến xem và quan tâm. Dây đàn đứt, amply đèn hỏng, việc vác 22,7 kg thiết bị đến và đi từ các buổi tập mà không có xe.
Đó là một ngọn núi trong mơ và một chặng đường leo lên đỉnh dài cả dặm. Và điều mà tôi phải mất một thời gian dài mới nhận ra là tôi không thích leo trèo lắm. Tôi chỉ thích tưởng tượng về đỉnh núi mà thôi.
Nếu bạn muốn thay đổi cuộc đời mình, đừng tự hỏi mình muốn gì. Hãy hỏi mình sẵn sàng chịu đựng điều gì để đạt được . Đó mới là câu trả lời tạo nên sự khác biệt.
3. Hãy chấp nhận sự thật rằng chẳng ai quan tâm cả.
Nghe này, tôi biết bạn từng được bảo rằng bạn là một “bông tuyết nhỏ” đặc biệt giữa biển người bình thường, nhưng tôi có tin xấu cho bạn: rất ít người thực sự quan tâm đến bạn vì bạn thực ra không đặc biệt đến thế (và hơn nữa, mọi người quá bận tâm đến bản thân mình rồi).
Nhưng trước khi bạn nhấn nút quay lại trên trình duyệt, tôi muốn bạn hãy nghĩ xem điều đó tự do đến mức nào: Chẳng ai quan tâm cả. Bạn được tự do làm bất cứ điều gì bạn muốn và chẳng ai để ý nếu bạn thất bại thảm hại. Thậm chí, họ sẽ còn tôn trọng bạn hơn (chỉ khoảng 5 giây thôi, rồi họ sẽ lại quay về đăng ảnh tự sướng lên Instagram).
Vì vậy, thay vì dựa vào những gì người khác nghĩ về bạn, những việc bạn làm hay việc bạn sẽ trông hấp dẫn như thế nào khi lái chiếc xe mới để đưa ra mọi quyết định trong cuộc sống, hãy tìm ra chính xác điều gì là quan trọng nhất đối với bạn và loại bỏ tất cả những thứ vớ vẩn khác .
Hãy tự hỏi bản thân: Một cuộc sống thành công và ý nghĩa đối với bạn trông như thế nào? Bạn có từng mơ ước trở thành phi công khi còn nhỏ? Bạn có mơ ước có một gia đình năm con? Khi nhắm mắt lại, bạn có thấy mình đang sải bước trên thảm đỏ trong chiếc váy thiết kế sang trọng, con đường được chiếu sáng bởi hàng trăm ánh đèn flash máy ảnh?
Khi bạn đã xác định rõ cuộc sống mà mình thực sự mong muốn, hãy tự hỏi: Tôi muốn gì từ cuộc sống này?
Bạn muốn trở thành phi công vì điều đó thật ngầu? Hay vì bạn muốn giàu có? Để khiến các cô gái phải xiêu lòng trước bộ đồng phục cơ trưởng quyến rũ của bạn? Hay đơn giản là bạn bị cuốn hút bởi sự kỳ diệu của công nghệ nhân loại và muốn thành thạo kỹ năng lái máy bay?
Tự hỏi bản thân tại sao bạn muốn điều đó sẽ giúp bạn khám phá ra những giá trị tiềm ẩn đằng sau cuộc sống mà bạn đã hình dung cho chính mình. Đúng, bạn muốn cuộc sống của một phi công. Nhưng liệu giá trị thực sự mà bạn theo đuổi có phải là vẻ bề ngoài, tiền bạc, khả năng tình dục hay sự thành thạo kỹ năng?
Không phải tất cả các giá trị đều có giá trị như nhau. Một số giá trị tốt hơn những giá trị khác. Nếu bạn thấy rằng các giá trị của mình gây hại hơn là giúp ích, bạn có thể nỗ lực để cập nhật chúng thành những giá trị tốt hơn — những giá trị dựa trên bằng chứng, mang tính xây dựng và có thể kiểm soát được, thay vì dựa trên cảm xúc, mang tính phá hoại và không thể kiểm soát được.
Một khi bạn biết mình coi trọng điều gì (và đã thay thế những giá trị xấu bằng những giá trị tốt hơn), bạn sẽ tự do xây dựng cuộc sống mình muốn mà không cần lo lắng rằng sẽ chẳng ai quan tâm nếu bạn thất bại.
4. Tập trung nhiều hơn vào thói quen, ít hơn vào mục tiêu
Rất nhiều sách và lời khuyên về phát triển bản thân tập trung vào mục tiêu và “hệ thống” phát triển, ví dụ như mục tiêu SMART và việc tạo ra sự tập trung không ngừng nghỉ vào việc HOÀN THÀNH MỌI MỤC TIÊU MÀ BẠN ĐÃ ĐẶT RA BẤT KỂ ĐIỀU GÌ XẢY RA, NẾU KHÔNG BẠN SẼ LÀ MỘT KẺ THẤT BẠI.
Thực tế là, tự bản thân các mục tiêu thường bị đánh giá quá cao . Không có gì sai khi đặt ra mục tiêu, nhưng ám ảnh về chúng thường phản tác dụng bởi vì trên thực tế, việc đạt được mục tiêu không phải lúc nào cũng tuyệt vời như người ta vẫn nghĩ. Thay vào đó, tôi thích tập trung vào việc tạo ra một hệ thống thói quen lành mạnh , tập trung vào những lĩnh vực quan trọng nhất, có tác động lớn nhất trong cuộc sống của mình. Khi đó, các mục tiêu của tôi hầu như tự đến.
Tóm lại, thói quen bao gồm ba phần chính:
- Một tín hiệu môi trường
- Phản ứng hành vi
- Một phần thưởng (hoặc việc loại bỏ một tác nhân gây khó chịu)
Tần suất xuất hiện của tín hiệu, hành vi và phần thưởng càng gần nhau và trong khoảng thời gian ngắn, thì thói quen càng trở nên bền chặt.
Để tạo một thói quen mới, lành mạnh—hoặc để loại bỏ một thói quen xấu—bạn cần phải thật chủ động trong cả ba bước. Bạn có thể điều chỉnh môi trường xung quanh để tạo ra những tín hiệu mà sau đó bạn có thể chủ động liên kết với hành vi mong muốn và củng cố tất cả bằng phần thưởng.
Giả sử bạn muốn bắt đầu tập thể dục thường xuyên. Thay vì chỉ tập trung vào việc hình thành thói quen “tập thể dục”, hãy tập trung vào việc xây dựng một thói quen xung quanh việc bắt đầu buổi tập. Điều này có vẻ là một khác biệt nhỏ, nhưng thực chất lại rất quan trọng.
Một cách dễ dàng để làm điều này là chọn một tín hiệu đã xuất hiện thường xuyên trong cuộc sống hàng ngày của bạn, chẳng hạn như đi làm về. Sau đó, trong giai đoạn đầu hình thành thói quen tập luyện, hãy tập trung vào việc đi thẳng vào phòng sau khi về nhà và thay quần áo tập luyện. Sau đó, hãy đổ đầy nước vào bình và đi thẳng đến phòng tập thể dục hoặc đường chạy bộ, hoặc bất cứ hoạt động nào khác.
Bạn cần hình thành thói quen tạo điều kiện để tập thể dục thường xuyên, điều này sẽ giúp bạn có nhiều khả năng tập thể dục đều đặn hơn.
Sau một thời gian, bạn sẽ bắt đầu nhận thấy rằng khi về nhà sau giờ làm việc (tín hiệu/tác nhân kích thích từ môi trường), bạn sẽ dễ dàng đi vào phòng, mặc đồ tập và đến phòng tập (phản ứng theo thói quen).
Bạn thậm chí sẽ bắt đầu mong chờ việc tập thể dục, và có thể cảm thấy cuộc sống của mình thiếu vắng điều gì đó khi không tập luyện. Và đó chính là sức mạnh của thói quen.
Để củng cố thói quen, hãy sử dụng yếu tố “phần thưởng” trong phương trình hình thành thói quen. Với ví dụ về việc tập thể dục, sau khi tập xong, bạn có thể tự thưởng cho mình một món ăn nhẹ (lành mạnh) hoặc lên kế hoạch nghỉ ngơi sau khi tập bằng cách xem một tập phim truyền hình yêu thích.
Một số người cảm thấy hài lòng vì chính việc tập luyện (ví dụ: cảm giác hưng phấn khi chạy bộ), điều này giúp củng cố thói quen của họ. Dù thế nào đi nữa, hãy nhớ kết hợp một phần thưởng lành mạnh vào thói quen hàng ngày của bạn.
Nếu bạn không chắc chắn thói quen nào sẽ thay đổi cuộc sống của mình, tôi khuyên bạn nên tập trung vào việc xây dựng một thói quen tích lũy duy nhất. Những thói quen tích lũy – như tập thể dục, ăn uống lành mạnh và ngủ đủ giấc – có tác động nhân rộng đến nhiều hoặc thậm chí tất cả các lĩnh vực trong cuộc sống của chúng ta.
Ví dụ, tập thể dục giúp bạn duy trì cân nặng khỏe mạnh, nhưng nó cũng có thể giúp bạn có nhiều năng lượng và tập trung hơn suốt cả ngày, cải thiện tâm trạng, giúp bạn ngủ ngon hơn, v.v. Tất cả những lợi ích này đều có tác động lan tỏa đến cuộc sống của bạn: bạn làm việc/học tập hiệu quả hơn, bạn dễ gần gũi hơn với bạn bè, gia đình và người thân yêu, bạn trông và cảm thấy khỏe mạnh hơn.
Hãy chọn một thói quen có khả năng tạo ra hiệu ứng tích lũy và xây dựng một lịch trình xoay quanh nó. Khi đó, mục tiêu của bạn sẽ tự đạt được. Đây chính là cách bạn thay đổi cuộc sống của mình, từng thói quen một.
5. Hãy tìm hiểu bạn là ai
Câu hỏi đơn giản: Bạn có thực sự biết mình là ai không? Ý tôi là, bạn có biết điều gì thúc đẩy bạn , điều gì khiến bạn sợ hãi, tại sao bạn lại làm những việc mình làm, và bạn có biết người khác nhìn nhận bạn như thế nào không? Trớ trêu thay, nhận thức về bản thân lại đang khan hiếm trong thời đại này (trong khi đó, sự tự lừa dối thì không). Nhưng thực sự không có cách nào thay đổi cuộc sống của bạn nếu ngay từ đầu bạn không biết mình đang muốn thay đổi điều gì ở bản thân .
Tôi cho rằng nhận thức về bản thân có ba cấp độ. Cấp độ đầu tiên là nhận thức được những gì mình đang làm. Cuộc sống vốn dĩ tồi tệ, và chúng ta phản ứng lại sự tồi tệ đó bằng cách tự làm mình xao nhãng. Chúng ta đưa tâm trí mình đến một thời gian, một nơi chốn hay một thế giới khác, nơi mà nó có thể được an toàn và cách ly khỏi nỗi đau của cuộc sống thường nhật.
Chúng ta dán mắt vào điện thoại , ám ảnh về quá khứ hoặc tương lai tiềm năng, lập những kế hoạch không bao giờ thực hiện được, hoặc đơn giản là cố gắng quên đi. Chúng ta ăn, uống và thỏa mãn dục vọng để làm tê liệt cảm xúc, làm lu mờ thực tại của những vấn đề. Chúng ta dùng sách, phim ảnh, trò chơi và âm nhạc để đưa mình đến một thế giới khác, nơi không có đau khổ, và mọi thứ luôn cảm thấy dễ dàng, tốt đẹp và đúng đắn.
Không có gì sai trái với việc xao nhãng. Tất cả chúng ta đều cần một số hình thức giải trí để giữ cho mình tỉnh táo và hạnh phúc. Điều quan trọng là chúng ta cần nhận thức được những thứ khiến mình bị xao nhãng. Chúng ta cần đảm bảo rằng mình đang lựa chọn chúng, chứ không phải ngược lại.
Đây là cấp độ đầu tiên của nhận thức bản thân, một sự hiểu biết đơn giản về việc tâm trí bạn đi đến đâu và khi nào. Bạn phải nhận thức được những con đường mà tâm trí bạn thích đi trước khi bạn có thể bắt đầu đặt câu hỏi tại sao nó lại đi theo những con đường đó và liệu những con đường đó đang giúp ích hay gây hại cho bạn.
Cấp độ thứ hai là tự hỏi bản thân mình đang cảm thấy gì. Đây là lúc bạn thực sự bắt đầu khám phá ra “ bạn là ai ”. Tôi ghét dùng cụm từ đó vì nó thực sự không có ý nghĩa gì, nhưng đây là cấp độ mà mọi người thường nói đến khi họ nói rằng họ đang “tìm kiếm bản thân” – họ đang khám phá ra cảm xúc thực sự của mình về những chuyện đang xảy ra trong cuộc sống, và thường thì họ đã che giấu những cảm xúc này với chính mình trong nhiều năm.
Cấp độ 2 là một trạng thái khó khăn. Nhiều người thường mất nhiều năm trị liệu để vượt qua cấp độ này. Cần thời gian để làm quen với tất cả cảm xúc của mình. Quay trở lại với những cảm xúc đó và cho phép chúng xuất hiện là điều đòi hỏi sự tập trung và nỗ lực rất lớn.
Và càng nhận thức rõ hơn về cảm xúc và ham muốn của bản thân, bạn càng phát hiện ra một điều đáng sợ: bạn toàn nói dối.
Chúng ta nhận ra rằng phần lớn suy nghĩ, lập luận và hành động của chúng ta chỉ đơn thuần là sự phản ánh những gì chúng ta đang cảm nhận vào thời điểm đó. Bước 3 là khám phá những điểm mù của bạn: khi nào bạn phản ứng theo cảm xúc thay vì hành động dựa trên suy nghĩ có ý thức?
Khi bạn đạt đến Cấp độ 3, thì bạn đã thành công. Bạn biết mình là ai và biết mình cần thay đổi điều gì ở bản thân.
6. Tập trung vào ít việc hơn (và hãy thật sự giỏi về chúng)
Trong nền văn hóa hiện đại của chúng ta, nơi mà mọi người hướng đến việc kiếm nhiều hơn, mua nhiều hơn, quan hệ nhiều hơn, trở nên tốt hơn , tôi đoán rằng những lời lẽ ngu ngốc trên mạng nói rằng “nhiều hơn” không phải lúc nào cũng là “nhiều hơn” trong cuộc sống chắc chắn sẽ nhanh chóng bị nhấn chìm bởi vô số podcast và bài viết trên blog về “mẹo sống”, “tối ưu hóa lối sống” và những thứ tương tự.
Một trong những hệ quả của việc sống trong thời đại với vô vàn cơ hội là bạn phải lựa chọn theo đuổi những cơ hội nào (mọi thứ đều có cái giá của nó, hãy nhớ điều đó!). Và tôi rất tiếc phải nói với bạn rằng, bạn không thể có được tất cả mọi thứ. Vì vậy, đối với phần lớn những việc bạn làm, bạn sẽ chỉ ở mức trung bình. Điều đó không sao cả. Bạn không cần phải là siêu sao trong mọi việc để sống một cuộc đời ý nghĩa.
Nhưng nếu bạn có thể làm tốt một hoặc một vài việc, bạn sẽ vượt trội hơn hầu hết những người khác đang bị phân tâm bởi điện thoại thông minh và tranh cãi về những điều họ không thể kiểm soát trên Facebook .
(Nhân tiện nhắc tôi nhớ: hãy like trang Facebook của tôi để chúng ta có thể tranh luận về nhiều thứ nhé.)
7. Đừng cố gắng quá sức
Nghe có vẻ phi lý và phản tác dụng, nhưng một điều kỳ lạ sẽ xảy ra khi bạn cố gắng quá sức để làm bất cứ điều gì. Cố gắng quá sức để kết bạn hoặc gặp gỡ ai đó sẵn lòng nhìn thấy bạn khỏa thân thường lại có tác dụng ngược, khiến họ tránh xa bạn. Cố gắng quá sức để tỏ ra ngầu thường khiến bạn trông tuyệt vọng và không ngầu chút nào. Cố gắng để hạnh phúc thường khiến bạn khổ sở.
Nhưng có một giải pháp đơn giản, và không, nó không liên quan đến việc hạ thấp tiêu chuẩn của bạn. Nó chỉ yêu cầu bạn nhìn nhận mọi thứ khác đi một chút so với trước đây. Nghe có vẻ sáo rỗng, nhưng hãy biết ơn những gì bạn đang có trong khi bạn đang nỗ lực hướng tới những gì mình muốn. Mọi thứ bạn cần để hạnh phúc có lẽ đang ở ngay trước mắt bạn . Hãy bắt đầu dành thời gian để trân trọng những niềm vui giản dị trong cuộc sống , như uống bia với bạn bè, đi dạo trong thiên nhiên, gọi điện cho bà và nói với bà rằng bạn yêu bà, đi xem một trận đấu với bạn bè.
Những điều này có vẻ tầm thường, nhưng nếu bạn không thể tận hưởng những niềm vui giản dị trong cuộc sống, bạn cũng sẽ không tận hưởng được nhiều điều khi thực sự thay đổi cuộc sống của mình.
