Trong ngành Network Marketing (MLM), “Bảo trợ điểm yếu” không chỉ là một lời khuyên, mà là chiến lược sống còn để chuyển đổi từ một “người bán hàng” sang một “lãnh đạo hệ thống”.
Trong kinh doanh truyền thống, nếu bạn yếu kế toán, bạn thuê kế toán. Nhưng trong MLM, bạn không trả lương, bạn bảo trợ (tuyển dụng). Chiến lược này giải quyết bài toán cốt lõi của MLM: Sự sao chép và Đòn bẩy con người.
Dưới đây là phân tích sâu về chiến lược này:
1. Bản chất của “Bảo trợ điểm yếu”
Không ai hoàn hảo cả. Trong MLM, để thành công lớn, bạn cần hội tụ đủ các kỹ năng: Bán hàng, Thuyết trình, Đào tạo, Tổ chức sự kiện, Công nghệ, Quản trị cảm xúc…
- Nếu bạn cố gắng học để giỏi tất cả mọi thứ: Bạn sẽ kiệt sức và hệ thống chậm phát triển.
- Chiến lược đúng: Hãy chấp nhận điểm yếu của mình một cách vui vẻ, và chủ đích đi tìm kiếm những người giỏi xuất sắc ở chính điểm mà bạn yếu nhất để đưa vào đội nhóm.
2. Ba cặp “Bù trừ” kinh điển trong MLM
Để xây dựng đế chế hệ thống mạng lưới kinh doanh mà bạn đang hướng tới, bạn cần nhìn nhận đội nhóm như một bức tranh ghép hình. Nếu bạn là mảnh ghép lồi, bạn cần tìm mảnh ghép lõm.
A. Người “Visionary” (Tầm nhìn) + Người “Integrator” (Thực thi)
- Nếu bạn là mẫu người: Bay bổng, giỏi vẽ ra bức tranh lớn, truyền cảm hứng, nói về sứ mệnh toàn cầu (như Rockefeller).
- Điểm yếu: Hay quên chi tiết, ghét con số, không giỏi bám sát quy trình hàng ngày.
- Bạn cần bảo trợ ai: Một người cẩn thận, chi tiết, giỏi về vận hành, giỏi về sơ đồ trả thưởng, biết cách tổ chức lịch trình chi tiết cho đội nhóm.
B. Người “Thợ săn” (Hunter) + Người “Nông dân” (Farmer)
- Nếu bạn là mẫu người: Giỏi tuyển dụng, năng lượng cao, đi đâu cũng kết nối được người mới, chốt sale ầm ầm.
- Điểm yếu: Tuyển xong… bỏ đó. Không đủ kiên nhẫn để chăm sóc, lắng nghe tâm tư, hay hướng dẫn cầm tay chỉ việc cho người mới. Hệ thống “vào cửa trước, ra cửa sau”.
- Bạn cần bảo trợ ai: Một người có tính cách “Người mẹ/Người thầy”. Họ kiên nhẫn, giỏi lắng nghe, giỏi chăm sóc khách hàng (customer care) và đào tạo cơ bản để giữ chân người người trong hệ thống.
C. Người “High-Tech” + Người “High-Touch”
- Nếu bạn là mẫu người: Giỏi công nghệ, chạy quảng cáo, làm Zoom, xây dựng thương hiệu cá nhân online rầm rộ.
- Điểm yếu: Thiếu kết nối cảm xúc thực tế, ngại gặp mặt trực tiếp, ngại những cuộc cà phê 1-1 sâu lắng.
- Bạn cần bảo trợ ai: Những người có uy tín trong cộng đồng offline, giỏi quan hệ công chúng, giỏi “đắc nhân tâm” để tạo ra chất keo gắn kết các thành viên lại với nhau bằng tình cảm.
3. Tại sao chiến lược này lại tạo ra “Đòn bẩy” (Leverage)?
Henry Ford từng bị kiện ra tòa và bị gọi là “kẻ ngu dốt”. Tại tòa, ông nói: “Tôi không cần biết tất cả câu trả lời. Tôi có một dãy nút bấm trên bàn làm việc. Tôi chỉ cần bấm nút, chuyên gia giỏi nhất về lĩnh vực đó sẽ đến và trả lời cho tôi.”
Trong MLM, tuyến dưới (Downline) chính là “dãy nút bấm” của bạn.
- Khi bạn bảo trợ được một người giỏi chuyên môn hơn bạn (ví dụ: Bạn kinh doanh sản phẩm tế bào gốc nhưng không rành y khoa, hãy bảo trợ một Bác sĩ/Dược sĩ), bạn mượn được uy tín và kiến thức của họ để phục vụ cho cả hệ thống của bạn.
- Lợi ích kép: Người giỏi được tỏa sáng ở sân khấu sở trường của họ, còn bạn được giải phóng khỏi việc phải làm những thứ mình dở tệ.
4. Cạm bẫy cần tránh
Tuy nhiên, có 2 sai lầm chết người khi áp dụng tư duy này mà bạn cần lưu ý:
- Sự ỷ lại (Abdication vs. Delegation):
- “Bảo trợ điểm yếu” không có nghĩa là bạn phó mặc hoàn toàn. Bạn dở về công nghệ, bạn tuyển một người giỏi công nghệ, nhưng bạn vẫn phải hiểu nguyên lý cơ bản để lãnh đạo họ. Nếu không, bạn sẽ bị họ “dắt mũi” hoặc hệ thống sụp đổ khi họ rời đi.
- Cái tôi của người lãnh đạo:
- Rất nhiều Leader sợ tuyển người giỏi hơn mình vì sợ “mất ghế”, sợ không quản lý được, sợ tuyến dưới coi thường.
- Tư duy đúng: Nếu bạn là người đứng đầu một bàn tròn gồm toàn những người giỏi hơn bạn, bạn mới là Lãnh đạo vĩ đại. Hãy nhớ câu nói của Rockefeller ở trên: Sẵn sàng trả giá cao nhất cho khả năng dùng người.
Áp dụng cho dự án của bạn
Ví dụ bạn đang có người có tầm nhìn và ý định xây dựng một hệ thống kinh doanh mạng lưới lớn (chẳng hạn về ngành chăm sóc sức khỏe chủ động và trẻ đẹp).
Vậy “Danh sách bảo trợ” (Sponsor List) của bạn nên tập trung vào:
- Chuyên gia sản phẩm: Một người cực giỏi về sinh học/dinh dưỡng để giải thích về giải pháp sản phẩm một cách khoa học (để tăng tính thuyết phục).
- Thủ lĩnh thực chiến: Một người máu lửa, sẵn sàng đi thị trường, tổ chức hội nghị tại nhà/Home Meeting (để bù đắp nếu bạn bận rộn với chiến lược vĩ mô).
- Gen Z/Tech Leader: Một người trẻ am hiểu nền tảng công nghệ/online marketing (TikTok/Video ngắn) để lan tỏa thương hiệu ra toàn cầu nhanh nhất.
