Trước đây, nhiều người từng mặc định cuộc đời là một đường thẳng tắp, hay đúng hơn là một chiếc thang. Chúng ta được lập trình: học giỏi, kiếm việc lương cao, cày cuốc tích luỹ mua nhà, mua xe…, leo lên chức nọ chức kia, rồi… hạnh phúc sẽ tự đến như một phần thưởng ở nấc thang cuối cùng.
Nhưng đến tuổi trung niên, chứng kiến đủ kiếp nhân sinh – từ những người giàu nứt đố đổ vách nhưng cô độc, đến những người bình thường nhưng an yên – họ nhận ra: Đời không phải là kim tự tháp. Và không phải ai cũng hạnh phúc theo cùng một công thức.
Tháp nhu cầu Maslow đúng, nhưng có lẽ nó quá lý tính cho một thời đại mà tâm hồn con người dễ tổn thương như hiện nay. Tôi thích nhìn cuộc đời như một cái cây hơn. Một cái cây muốn vươn cao đón nắng thì gốc phải sâu, rễ phải bám, thân phải vững.
Hãy thử soi chiếu xem, bạn đang ở đâu trong 5 tầng phát triển này?
1. Tầng Gốc: Sống tự chủ (Sống được đã):
Đừng vội nói chuyện sứ mệnh lớn lao hay thay đổi thế giới nếu tháng này bạn chưa trả xong tiền nhà, hay sức khỏe đang “biểu tình” vì những đêm thức trắng vô độ.
Gốc của cây đời là sự Tự Chủ.
Là có một cái nghề đàng hoàng trong tay để không phải ngửa tay vay mượn.
Là có một sức khỏe đủ tốt để làm việc và tận hưởng cuộc sống.
Và quan trọng nhất, là Kỷ luật. Kỷ luật để không nuông chiều cảm xúc, không tiêu xài hoang phí, không để sự lười biếng nhấn chìm.
Tôi gặp rất nhiều bạn trẻ nói về những giấc mơ triệu đô, nhưng lại không thể dậy sớm, làm việc thì nửa vời và luôn đổ lỗi cho hoàn cảnh. Cây không có gốc thì gió nhẹ cũng đổ.
Nếu bạn đang chật vật ở tầng này, hãy dừng mơ mộng. Quay về vun gốc đi. Hãy kiếm tiền, hãy tập thể dục, hãy kỷ luật. Sống được đàng hoàng đã, rồi hãy tính chuyện vươn cao.
2. Tầng Rễ: Sống kết nối (Có nơi thuộc về):
Khi cái gốc sinh tồn đã vững, cây cần rễ để bám sâu vào đất mẹ. Rễ ở đây không phải là quan hệ xã giao trên bàn tiệc, mà là Sự thuộc về.
Đó là gia đình – nơi bạn không cần diễn vai giám đốc hay chuyên gia.
Đó là tri kỷ – người bạn có thể trút bỏ mọi gánh nặng mà không sợ bị phán xét.
Đó là một cộng đồng – nơi bạn thấy mình được thấu hiểu.
Tôi nhận ra, con người ta chết vì sự cô độc nhanh hơn chết vì đói. Những doanh nhân thành đạt nhất mà tôi biết, cuối cùng đều khao khát một gia đình bình an, vài chiến hữu thân tình và một, hai hội đoàn phù hợp. Nếu bạn đang có tiền nhưng thấy cô đơn, hãy xem lại bộ rễ của mình. Bạn có đang tưới tắm cho những mối thâm tình không?
3. Tầng Thân: Sống giá trị (Vươn lên và khẳng định):
Đây là giai đoạn rực rỡ nhất, ồn ào nhất: Giai đoạn khẳng định mình.
Thân cây vươn lên đón nắng, cũng như ta nỗ lực để giỏi nghề, để thăng tiến, để được xã hội công nhận.
Ở tầng này, giá trị của bạn được đo bằng năng lực giải quyết vấn đề. Bạn làm được việc gì? Bạn giúp được gì cho tổ chức? Bạn đứng ở vị trí nào?
Tuy nhiên, cái bẫy của tầng này là Cái Tôi. Thành công dễ làm ta kiêu ngạo, thất bại dễ làm ta hoài nghi. Rất nhiều người mắc kẹt ở đây cả đời, mải mê so sánh chiều cao của mình với cái cây bên cạnh mà quên mất mục đích sống.
Hãy nhớ: Thân cây vươn cao không phải để so đo, mà để chuẩn bị cho quả ngọt.
4. Tầng Quả: Sống ý nghĩa (Cho đi và phụng sự):
Thường khi qua dốc bên kia cuộc đời, hoặc khi đã nếm đủ vinh quang cay đắng, người ta sẽ tự hỏi: “Cuối cùng, tất cả những điều này để làm gì?”
Lúc này, cây bắt đầu ra quả. Quả không phải để cây ăn, mà là để dâng cho đời.
Sống ở tầng Quả là sống vì người khác.
Là khi niềm vui không đến từ việc kiếm thêm tiền mà đến từ việc giúp một nhân viên trưởng thành.
Là làm những việc có ích cho cộng đồng mà không toan tính thiệt hơn.
Là sống đúng với đức tin và lương tri của mình.
Đây là tầng của sự “Đủ”. Biết đủ thì thân tâm an lạc. Người ở tầng này thường có nụ cười rất hiền, bởi họ không còn tranh giành, họ chỉ muốn sẻ chia.
5. Tầng Di sản: Sống để lại (Hạt mầm cho mai sau):
Tầng cao nhất của đời người không phải là bạn có bao nhiêu tiền trong tài khoản khi nhắm mắt xuôi tay, mà là bạn để lại gì trong tâm trí người ở lại.
Di sản không nhất thiết phải là những tòa nhà mang tên bạn hay những bức tượng đồng đặt ở công viên.
Di sản có thể là một đứa con tử tế mà bạn đã dạy dỗ nên người.
Là một doanh nghiệp kinh doanh có trách nhiệm và tạo ra sản phẩm, dịch vụ chất lượng.
Là những cuốn sách có giá trị mà bạn là tác giả.
Hay đơn giản, là tiếng thơm về một cách sống đàng hoàng khiến người ta nhắc mãi.
Người sống ở tầng Di sản sẽ bình an vì biết những hạt mầm họ gieo xuống sẽ tiếp tục nảy lộc đâm chồi ở thế hệ sau.
Sự đan xen của các tầng bậc:
Có một điều quan trọng tôi muốn nhắn gửi: Cuộc đời không phải là những chiếc hộp tách biệt, xong hộp này mới được qua hộp khác. Thực tế, một người có thể cùng lúc hiện diện ở nhiều tầng khác nhau.
Ngay cả khi cây đang ra Quả, rễ của nó vẫn phải bám đất và gốc vẫn phải vững. Bạn có thể vừa nỗ lực phát triển sự nghiệp (Tầng Thân), vừa vun vén hạnh phúc gia đình (Tầng Rễ), và tranh thủ làm thiện nguyện (Tầng Quả).
Tuy nhiên, vấn đề cốt lõi là: Bạn cần xác định rõ đâu là “Tầng Chính” (Trọng tâm) của mình trong giai đoạn hiện tại.
Nếu bạn đang tuổi lập nghiệp, “Tầng Chính” phải là Thân – phải tập trung vươn lên. Bạn có thể làm từ thiện (Quả), nhưng đừng để nó chiếm hết nguồn lực khiến sự nghiệp gãy đổ.
Ngược lại, nếu bạn đang gặp biến cố tài chính, hãy dũng cảm thừa nhận mình cần quay về gia cố Tầng Gốc, thay vì cố sĩ diện ở Tầng Thân hay Tầng Di sản.
Biết mình đang đứng chủ yếu ở đâu, ta mới biết cách phân bổ thời gian và tâm sức cho đúng. Đừng để sự tham lam muốn “có tất cả cùng một lúc” làm bạn kiệt sức.
Mô hình 5 tầng này không phải là thước đo để phân loại cao thấp, mà là tấm bản đồ để chúng ta soi chiếu.
Có người hạnh phúc ngay ở tầng Gốc vì họ biết đủ. Có người khổ sở tột cùng ở tầng Thân vì tham vọng quá lớn. Cũng có người nhảy cóc, chưa lo xong thân mình đã đòi làm việc thiên hạ, để rồi đời sống bấp bênh.
Hãy dừng lại một chút, đặt tay lên ngực và tự hỏi: “Mình đang ở đâu trên cái cây cuộc đời này?”
Gốc đã vững chưa? Rễ đã sâu chưa? Và quan trọng nhất: Trọng tâm hiện tại của mình là gì?
Đời không phải là một cuộc đua xem ai về đích sớm nhất. Đời là hành trình sống sao để mỗi tối ngả lưng xuống giường, ta thấy lòng mình nhẹ nhõm, bình an và không hối tiếc.
(Nguồn: sưu tầm)
