Cuốn sách “Đắc Nhân Tâm” (tựa gốc tiếng Anh: How to Win Friends and Influence People) của tác giả Dale Carnegie được đánh giá là cuốn sách đầu tiên, hay nhất và có tầm ảnh hưởng nhất của mọi thời đại về nghệ thuật giao tiếp, liên tục đứng đầu danh mục sách bán chạy nhất do báo The New York Times bình chọn suốt 10 năm liền.
Tại Việt Nam, ấn bản này do First News – Trí Việt mua bản quyền trực tiếp từ nhà xuất bản gốc Simon & Schuster và được gia đình tác giả đồng ý cập nhật cho phù hợp với thời đại mới. Xuyên suốt tác phẩm, triết lý cốt lõi được khẳng định: “Đắc Nhân Tâm” không đơn thuần là thủ thuật để được lòng người, mà đòi hỏi sự hiện diện của cái Tâm, cái Tầm và cái Tài. Nó bắt nguồn từ sự thấu hiểu bản thân, thành thật với chính mình và quan tâm sâu sắc đến những người xung quanh. Nguồn tài liệu được cấu trúc chặt chẽ thành 4 phần chính với 30 nguyên tắc ứng xử vàng:
Phần 1: Nghệ thuật ứng xử căn bản
Phần này đặt nền móng cho mọi tương tác xã hội qua 3 nguyên tắc thiết yếu. Đầu tiên, Carnegie khuyên chúng ta tuyệt đối “Không chỉ trích, oán trách hay than phiền”. Thông qua câu chuyện về tên tử tù Crowley “Hai Súng” hay sự thay đổi của Tổng thống Abraham Lincoln, tác giả chứng minh rằng con người rất hiếm khi tự nhận lỗi dù họ có sai trái đến đâu. Sự chỉ trích là vô bổ, nó chỉ gây ra thái độ chống đối, tự bào chữa và làm tổn thương lòng kiêu hãnh của đối phương. Nguyên tắc thứ hai là phải biết “Thành thật khen ngợi và biết ơn người khác”. Động cơ sâu sắc nhất thúc đẩy hành vi của con người chính là “sự khao khát được là người quan trọng”. Việc dành tặng những lời khen ngợi chân thành có thể tạo ra động lực to lớn giúp phát huy tối đa tiềm năng của bất kỳ ai. Cuối cùng, để thuyết phục một người, bạn phải “Gợi cho người khác ý muốn thực hiện điều bạn muốn họ làm”. Đừng chăm chăm nói về điều bạn muốn, hãy nói về điều đối phương khao khát và chỉ cho họ cách đạt được nó.
Phần 2: 6 cách tạo thiện cảm
Phần này cung cấp 6 bí quyết giúp bạn nhanh chóng được mọi người yêu mến. Tác giả nhấn mạnh việc phải thành thật quan tâm đến người khác. Những cá nhân vĩ đại như Tổng thống Theodore Roosevelt luôn biết cách khiến những người phục vụ mình cảm thấy được yêu thương nhờ sự quan tâm ân cần, khiêm tốn. Hãy nhớ rằng, “Hãy mỉm cười”. Một nụ cười niềm nở tự đáy lòng có sức mạnh lan tỏa sự ấm áp, chuyển tải thông điệp “Tôi thật sự quý mến anh” và tạo ra ấn tượng vô cùng tốt đẹp. Một yếu tố vô cùng quan trọng khác là tên gọi của một người. Việc nhớ và gọi đúng tên đối tác, bạn bè là một lời khen tế nhị nhất, giống như cách Andrew Carnegie đã dùng tên bạn bè để đặt cho đàn thỏ và sau này dùng chính kỹ năng đó để xây dựng cả một đế chế thép khổng lồ. Đồng thời, bạn cần trở thành một người biết lắng nghe, khuyến khích người khác nói về họ. Lắng nghe chăm chú là sự trân trọng cao nhất, giúp hóa giải cả những khách hàng đang giận dữ nhất. Cuối cùng, để ghi điểm tuyệt đối, hãy nói về điều người khác quan tâm và thật lòng làm cho họ thấy rằng họ quan trọng.
Phần 3: 12 cách hướng người khác suy nghĩ theo bạn
Để thuyết phục người khác mà không gây ra xung đột, tác giả khẳng định: “Cách giải quyết tranh cãi tốt nhất là đừng để nó xảy ra”. Dù bạn có cãi thắng, bạn cũng đã làm tổn thương lòng tự hào của đối phương và vĩnh viễn đánh mất thiện chí của họ. Hãy luôn tôn trọng ý kiến của người khác và đừng bao giờ thẳng thừng nói “Anh sai rồi”. Nếu bạn sai, hãy “thẳng thắn và nhanh chóng thừa nhận sai lầm của mình”; sự nhún nhường này không những tước đi vũ khí của đối phương mà còn khiến họ trở nên cởi mở, rộng lượng hơn.
Trong đàm phán, hãy bắt đầu bằng thái độ thân thiện (như giọt mật ngọt thu hút ruồi) và ứng dụng “Bí quyết của Socrates” để hỏi những câu khiến người khác đáp “vâng” tức thì. Carnegie khuyên chúng ta nên để đối phương làm chủ cuộc trò chuyện, để họ tự tin rằng ý tưởng đó là của chính họ, và đặc biệt là phải thành thật nhìn nhận vấn đề theo quan điểm của người khác. Bên cạnh đó, nghệ thuật thuyết phục còn bao gồm việc đồng cảm với mong muốn của đối phương, khơi gợi sự cao thượng, trình bày vấn đề một cách sinh động (như dùng hình ảnh trực quan thay vì chỉ dùng lời nói), và đôi khi cần khơi gợi tinh thần vượt lên thử thách để kích thích năng lực làm việc tiềm ẩn.
Phần 4: Chuyển hóa người khác mà không gây ra sự chống đối hay oán giận
Đây là bộ kỹ năng tối quan trọng dành cho các nhà lãnh đạo. Nếu bắt buộc phải phê bình một ai đó, hãy “Bắt đầu bằng lời khen ngợi chân thành”. Giống như nha sĩ dùng thuốc tê trước khi nhổ răng, lời khen sẽ giúp người nghe bớt đi sự đau đớn, khó chịu khi bị góp ý. Kế tiếp, bạn nên góp ý sai lầm một cách gián tiếp (chẳng hạn như thay từ “nhưng” bằng từ “và” để không phủ nhận lời khen trước đó), hoặc nhìn nhận sai lầm của chính bản thân mình trước khi phê bình người khác. Một nhà quản lý tài ba sẽ “Gợi ý thay vì ra lệnh” để luôn giữ thể diện cho nhân viên. Hơn thế nữa, hãy thật lòng khen ngợi sự tiến bộ dù là nhỏ nhất, mở đường cho người khác dễ dàng sửa chữa lỗi lầm, và khéo léo tôn vinh đối phương để họ vui vẻ thực hiện những gì bạn đề nghị.
Tổng kết lại, nguồn thông tin trong “Đắc Nhân Tâm” không phải là một bộ sưu tập những mánh khóe hay thủ thuật giao tiếp giả tạo để thao túng người khác. Xuyên suốt hàng trăm trang sách, Dale Carnegie nhắn nhủ một triết lý nhân sinh vô cùng sâu sắc: Hãy đối xử với mọi người bằng sự chân thành, lòng vị tha và tình yêu thương. Bằng cách thay đổi thái độ của chính mình, biết hạ cái tôi xuống để lắng nghe, thấu hiểu và tôn trọng giá trị của người khác, bất cứ ai cũng có thể tạo ra những phép màu trong các mối quan hệ xã hội, từ đó mở ra cánh cửa dẫn đến một cuộc đời thành công và hạnh phúc rực rỡ.
