Bạn có biết võ thuật đỉnh cao không phải để chiến đấu thắng thua, mà là để “chữa bệnh”, “thoát chết” và tu rèn nhân cách? Hãy cùng bước vào thế giới bí ẩn của Vĩnh Xuân Quyền Việt Nam qua cuộc đời của Sư tổ Nguyễn Tế Công và người học trò ưu tú – Thầy Ngô Sỹ Quý để khám phá những bài học võ học và nhân sinh sâu sắc.

Mục tiêu bài viết:

• Hiểu được nguồn gốc lịch sử và hành trình gian truân của Sư tổ Nguyễn Tế Công khi mang Vĩnh Xuân Quyền du nhập vào Việt Nam.
• Nắm vững các triết lý cốt lõi và đạo đức hành xử ứng xử trong giang hồ của môn phái.
• Khám phá các phương pháp luyện tập độc đáo từ nội/ngoại khí công, ngũ hình quyền đến các loại binh khí như côn, dao quai, phi tiêu.
• Tìm hiểu cuộc đời và vai trò gìn giữ di sản võ học của Thầy Ngô Sỹ Quý.

Sư Tổ Nguyễn Tế Công và Hành Trình Du Nhập Vĩnh Xuân Quyền

Cụ Nguyễn Tế Công (1877 – 1959) sinh tại Phật Sơn, Quảng Đông, Trung Quốc. Cụ là một danh sư võ thuật lừng lẫy, người đã mang ngọn lửa Vĩnh Xuân Quyền thắp sáng tại đất nước Việt Nam.

Năm 1938, ở tuổi ngoài 60, cụ lánh nạn sang Việt Nam và làm quản gia cho gia đình họ Cam – một thương gia người Hoa giàu có tại Hà Nội. Tại đây, cụ sống mai danh ẩn tích để tránh sự dòm ngó của chính quyền thời bấy giờ.

Cụ Nguyễn Tế Công vô cùng kiệm ngôn và kín đáo. Cụ nhận dạy võ riêng cho con trai cả gia đình họ Cam là Cam Túc Cường và sau đó là người bạn thân thiết của anh – chàng thiếu niên Ngô Sỹ Quý. Ngoài ra, cụ cũng có dạy một số học trò khác. Cụ lựa chọn đệ tử rất kỹ và tuyệt đối không truyền thụ võ công cho người ngoài để bảo vệ an toàn cho bản thân và đệ tử.

Triết Lý Võ Đạo: Võ Học Là Nhân Học

Võ thuật của cụ Nguyễn Tế Công không chỉ là kỹ thuật chiến đấu mà là một hệ thống triết lý nhân sinh sâu sắc:

• “Học thì biết”: Khi học trò thắc mắc về tên môn phái hay các thế võ, cụ thường chỉ trả lời ngắn gọn như vậy. Võ học phải tự mình trải nghiệm và thực chứng chứ không nằm ở danh xưng hay lời nói suông.
• “Biết dùng là thoát chết”: Học võ không phải để đi tìm kiếm hào quang, tranh giành ngôi vị hay bắt nạt kẻ yếu, mà mục đích tối thượng là để rèn luyện bản lĩnh, bảo vệ mạng sống trong những tình huống sinh tử.
• “Không chặn miếng cơm của người khác”: Cụ luôn dạy học trò không được tranh giành, phá hoại việc làm ăn hay thách đấu với các võ sĩ mãi võ kiếm sống trên phố. Sự bao dung và độ lượng mới là cái đích cao cả của người học võ.

Phương Pháp Luyện Tập Độc Đáo: Khí Công, Ngũ Hình và Binh Khí

Hệ thống võ học cụ Nguyễn Tế Công truyền dạy vô cùng phong phú và đòi hỏi sự tỉ mỉ, kiên trì tuyệt đối:

• Nội khí và Ngoại khí công: Luyện tập điều hòa hơi thở sâu, định tâm để tích lũy nội lực. Cụ từng biểu diễn dùng ngoại khí thổi bay các viên bi sắt ngậm trong miệng gắn sâu vào cột gỗ, hoặc phát khí làm lõm mặt nước để chữa bệnh.
• Ngũ Hình Chi Tiết (Long, Hổ, Báo, Xà, Hạc): Cụ dạy học trò bằng trực quan sinh động. Ví dụ, để dạy Hạc quyền, cụ cho học trò quan sát gà chọi nhau để học cách né tránh, giữ thăng bằng và ra đòn hiểm hóc.
• Binh khí:
  • Tề mi côn (gậy ngang mày) luyện tập sự hòa hợp giữa thân, thủ, bộ pháp với binh khí.
  • Dao quai (song đao dài khoảng 35cm) đòi hỏi sự nhu nhuyễn, uyển chuyển.
  • Phi tiêu (tiêu búp đa) được luyện tập vô cùng nghiêm ngặt từ cách thu tiêu, đón tiêu bằng mộc bản cho đến khi đạt trình độ “nhìn vào đâu thì phóng vào đó”.

Thầy Ngô Sỹ Quý – Người Truyền Lửa Kế Thừa Di Sản

Thầy Ngô Sỹ Quý (1922 – 1997) sinh ra trong một gia đình trí thức tại Hà Nội. Thầy là người có cá tính mạnh mẽ, yêu thích tự do, có năng khiếu âm nhạc (chơi violon) và cưỡi ngựa bắn súng từ nhỏ.

Mối nhân duyên gặp gỡ cụ Nguyễn Tế Công năm 1938 thông qua người bạn Cam Túc Cường đã thay đổi cuộc đời thầy. Suốt nhiều năm ròng rã, thầy đã tiếp thu trọn vẹn tinh hoa võ học và y thuật từ Sư tổ.

Sau ngày đất nước thống nhất, dù cuộc sống còn nhiều khó khăn, thầy Ngô Sỹ Quý vẫn âm thầm hệ thống hóa các kiến thức võ học, rèn luyện môn sinh và truyền lại những tư liệu chân thực nhất về Sư tổ Nguyễn Tế Công cho thế hệ mai sau.

Tổng kết

Những điểm cốt lõi cần nhớ:

• Vĩnh Xuân Quyền du nhập vào Việt Nam từ năm 1938 nhờ công lao của Sư tổ Nguyễn Tế Công.
• Triết lý môn phái nhấn mạnh vào tính thực tế (“biết dùng là thoát chết”), sự kín đáo (“học thì biết”) và đạo đức cao cả của người quân tử.
• Hệ thống tập luyện là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa quyền pháp (Ngũ hình), khí công tinh diệu và các loại binh khí đặc trưng.
• Thầy Ngô Sỹ Quý là gạch nối lịch sử quan trọng, giúp bảo tồn và truyền bá nguyên vẹn dòng võ học quý báu này tại Việt Nam.

(Nguồn: Từ cuốn sách “Quyền sư” của Võ sư Trần Việt Trung)