Trong bảng phả hệ Vịnh Xuân Quyền (Wing Chun), nếu như Đại sư Lương Tán (Leung Jan) được tôn vinh là “Vịnh Xuân Quyền Vương” truyền ra nhánh Phật Sơn Hồng Kông (với Diệp Vấn), thì Hoắc Bảo Toàn (Huo Boquan / 霍保全) cùng với danh sư Phùng Thiếu Thanh (Fung Siu Ching) lại chính là hai cột trụ lịch sử châm ngòi cho sự hình thành của nhánh Vịnh Xuân Quảng Châu và Vĩnh Xuân Nam Phái (Việt Nam).
Dù tên tuổi của Hoắc Bảo Toàn không xuất hiện rầm rộ trên truyền thông hay phim ảnh như Diệp Vấn hay Trần Hua Thuận, nhưng tầm ảnh hưởng của ông đối với võ học Vịnh Xuân là vô cùng thâm sâu. Ông chính là người thầy đầu tiên trao truyền toàn bộ nền tảng võ công cho hai anh em “Phật Sơn Tam Hùng” Nguyễn Tế Công (Yuen Chai Wan) và Nguyễn Kỳ Sơn (Yuen Kay Shan).
1. Xuất Thân Và Hành Trình Võ Học Nhánh Hồng Thuyền
Danh sư Hoắc Bảo Toàn sinh sống vào giai đoạn cuối thời nhà Thanh (cuối thế kỷ XIX – đầu thế kỷ XX). Ông xuất thân từ vùng Khâm Châu (Quảng Tây/Quảng Đông thời bấy giờ).
võ học của Hoắc Bảo Toàn kế thừa trực tiếp từ dòng Hồng Thuyền Vịnh Xuân Quyền (Red Boat Wing Chun):
- Nguồn gốc: Võ thuật Vịnh Xuân giai đoạn này gắn liền với gánh hát Hồng Thuyền Tam Cảnh — căn cứ bí mật của các nghĩa sĩ phản Thanh phục Minh.
- Sư thừa: Theo ghi chép cổ của các hệ phái, Hoắc Bảo Toàn học võ từ Đại sư Đại Hoa Diện Cẩm (Lu Jjin – 大花面錦), một võ sinh mặt đỏ nổi tiếng trên gánh hát Hồng Thuyền. Ngoài ra, ông còn giao lưu võ học sâu sắc với danh sư Phùng Thiếu Thanh — người làm tổng bộc đầu cho phủ Tổng đốc Sichuan.
- Biệt danh “Khâm Châu Song Dao”: Hoắc Bảo Toàn nổi tiếng khắp vùng miền Nam Trung Hoa với kỹ pháp binh khí siêu việt, đặc biệt là tuyệt kỹ Bát Trảm Dao / Song Dao. Ông được giới lâm nguy và võ lâm xưng tụng với tài năng dùng dao biến hóa, vừa thực chiến dũng mãnh vừa mang tính triệt hạ cao.
2. Nhân Duyên Với Dòng Họ Nguyễn (Yuen Family) Tại Phật Sơn
Đầu thế kỷ XX, gia đình thương gia giàu có họ Nguyễn (Yuen) tại Phật Sơn — một gia tộc danh gia vọng tộc — muốn tìm kiếm một vị sư phụ kiệt xuất để truyền dạy võ thuật cho hai người con trai là Yuen Chai Wan (Nguyễn Tế Công) và Yuen Kay Shan (Nguyễn Kỳ Sơn).
Nhờ sự giới thiệu và vị thế của gia đình, cha của hai anh em họ Yuen đã dùng một lượng vàng và tiền tài rất lớn để mời Hoắc Bảo Toàn về gia phủ tại Phật Sơn làm gia sư riêng.
Đại Hoa Diện Cẩm (Hồng Thuyền)
│
▼
HOẮC BẢO TOÀN
(Bậc thầy Bát Trảm Dao & Côn)
│
┌────────────────┴────────────────┐
▼ ▼
Yuen Chai Wan (Nguyễn Tế Công) Yuen Kay Shan (Nguyễn Kỳ Sơn)
(Truyền sang Việt Nam - Nam Phái) (Trụ cột Vịnh Xuân Quảng Châu)
│ │
▼ ▼
Vĩnh Xuân Nam Phái Nhánh Cầm Năng (Sâm Năng)
Quá trình truyền dạy tại Nguyễn Gia Phủ:
- Nền tảng kỹ pháp căn bản: Hoắc Bảo Toàn đã dành nhiều năm sinh sống tại Nguyễn gia để rèn luyện cho hai anh em từ những động tác căn bản nhất: Tiểu Niệm Đầu, Tầm Kiều, Bản Chỉ (Tiêu Chỉ).
- Tuyệt kỹ Binh khí: Là bậc thầy về binh khí Vịnh Xuân, Hoắc Bảo Toàn đã truyền thụ trọn vẹn bài Lục Điểm Bán Côn (dùng gậy dài phát lực) và bài Bát Trảm Dao (Song dao) cho hai học trò.
- Mở đường bái sư Phùng Thiếu Thanh: Khi cảm thấy hai học trò đã nắm vững phần khung và kỹ pháp của mình, chính Hoắc Bảo Toàn cùng với gia đình họ Nguyễn đã giới thiệu và mời người bạn võ học của ông là Đại sư Phùng Thiếu Thanh (khi đó đã quy ẩn) về tiếp tục nâng cao trình độ nội công và cầm nã thủ cho Nguyễn Tế Công và Nguyễn Kỳ Sơn.
3. Đặc Điểm Võ Học Của Hoắc Bảo Toàn
Không giống như nhánh Vịnh Xuân Phật Sơn của cụ Lương Tán thiên về tính gọn nhẹ và tối giản, kỹ pháp do Hoắc Bảo Toàn nắm giữ mang đậm dấu ấn của Hồng Thuyền Vịnh Xuân cổ truyền:
- Chú trọng Binh khí làm nền tảng phát lực: Hoắc Bảo Toàn quan niệm binh khí là sự kéo dài của cánh tay. Việc luyện Lục Điểm Bán Côn giúp môn sinh mở rộng 6 khớp xương (cổ chân, gối, hông, vai, chỏ, cổ tay) để phát ra “Côn kình” xuyên thấu.
- Thân pháp linh hoạt & Đòn đánh biến hóa: Do tiếp thu dòng võ của võ sinh gánh hát (Hồng Thuyền), đòn thế của Hoắc Bảo Toàn kết hợp giữa sự nhu hòa của bộ pháp xoay chuyển và sự quyết đoán khi áp sát.
- Song Dao biến ảo: Tuyệt kỹ Bát Trảm Dao của ông không chỉ dùng để chém gạt thông thường mà chú trọng vào kỹ thuật triệt hạ vũ khí đối phương, bắt nối cổ tay và áp sát dứt điểm ở cự ly cực gần.
4. Di Sản Để Lại Cho Võ Lâm Sau Này
Dù Hoắc Bảo Toàn không mở võ đường công khai rộng rãi để thu nhận hàng trăm đệ tử như các võ sư cùng thời, nhưng chất lượng truyền thừa của ông lại cực kỳ đồ sộ thông qua các học trò trực tiếp:
- Đặt móng cho Vĩnh Xuân Việt Nam: Người học trò lớn của ông — Nguyễn Tế Công (Yuen Chai Wan) — sau này khi di cư sang Việt Nam năm 1936 đã mang toàn bộ nền tảng võ học mà Hoắc Bảo Toàn và Phùng Thiếu Thanh truyền dạy để xây dựng nên Vĩnh Xuân Nam Phái. Các bài côn, bài dao và thế đánh căn bản của Vĩnh Xuân Hà Nội & TPHCM ngày nay vẫn mang đậm dấu ấn kỹ pháp của Hoắc Bảo Toàn.
- Hình thành nhánh Vịnh Xuân Quảng Châu (Cầm Năng/Sâm Năng): Người em Nguyễn Kỳ Sơn (Yuen Kay Shan) ở lại Phật Sơn/Quảng Châu đã kết hợp võ học của Hoắc Bảo Toàn, Phùng Thiếu Thanh với tài năng của mình để đào tạo ra danh sư Sâm Năng (Sum Nung) — người sau này biến Quảng Châu thành một trung tâm Vịnh Xuân lớn không kém gì Hồng Kông.
Lời Kết
Võ sư Hoắc Bảo Toàn chính là hình mẫu tiêu biểu cho câu nói của giới võ lâm xưa: “Chân truyền nhất cú thoại, giả truyền vạn quyển thư”. Ông sống một cuộc đời âm thầm, không màng danh lợi hay phô trương uy thế, nhưng bằng việc đào tạo ra những đệ tử kiệt xuất như Nguyễn Tế Công và Nguyễn Kỳ Sơn, tên tuổi của ông đã vĩnh viễn ghi danh trong lịch sử Vịnh Xuân Quyền thế giới.
(Nguồn: Sưu tầm)
