Bạn có tin rằng chỉ bằng cách gập và duỗi các ngón tay theo một quy luật đặc biệt, bạn có thể đả thông toàn bộ kinh lạc, tích lũy nội kình và thậm chí có thể phóng khí để hỗ trợ chữa bệnh cho người khác? Đây chính là bí mật của Nội Kình Nhất Chỉ Thiền – môn khí công thượng thặng của chùa Thiếu Lâm Phúc Kiến từng bị giấu kín hàng trăm năm nay!
Bài viết này sẽ giúp bạn tìm hiểu:
- Hiểu rõ nguồn gốc, nguyên lý y học và lợi ích của môn khí công Nội Kình Nhất Chỉ Thiền.
- Thực hành nhuần nhuyễn 9 động tác khởi động trong Nhiệt Thân Pháp để đánh thức các khớp và tạng phủ.
- Nắm vững tư thế cốt lõi Mã Bộ Trạm Trang và phương pháp Ban Chỉ Pháp để kích hoạt kinh lạc.
- Biết cách thực hành Động công, Điều khí, Thu công an toàn và ứng dụng tự xoa bóp với Bảo Kiện Công.
Nguồn gốc và Nguyên lý cốt lõi của Nhất Chỉ Thiền
Khí công Thiếu Lâm tự có rất nhiều môn phái, nhưng Nội Kình Nhất Chỉ Thiền nổi lên như một công pháp độc đáo bậc nhất. Được truyền dạy bởi Tiên sư Khuyết A Thủy và sau này được đệ tử chân truyền Vương Thụy Đình phổ biến rộng rãi, môn khí công này đã lột bỏ lớp màn thần bí để chứng minh hiệu quả y học rõ ràng thông qua nhiều nghiên cứu khoa học hiện đại.
Ý nghĩa tên gọi:
- Nội kình: Năng lượng hoạt động tiềm ẩn bên trong cơ thể, cơ sở của hoạt động sinh mệnh.
- Thiền (chữ Phạn là Dhyana): Sự an định, gạt bỏ mọi tạp niệm.
- Nhất chỉ: Quá trình huấn luyện đặc biệt thông qua việc gập (ban động) và bấm (án động) 10 ngón tay, 10 ngón chân một cách có hệ thống và quy luật.
Một sự thật bất ngờ: Khác biệt hoàn toàn với các môn khí công khác, Nội Kình Nhất Chỉ Thiền không nhấn mạnh việc nhập tịnh (tập trung suy nghĩ) hay thủ ý (tập trung vào một huyệt vị) khi luyện trạm trang. Điều này giúp người mới tập dễ dàng tiếp thu, nhanh chóng “đắc khí” mà hoàn toàn tránh được các tai biến lệch lạc hay tẩu hỏa nhập ma.
Nhiệt Thân Pháp – Khởi động và Đánh thức cơ thể
Trước khi bước vào trạm trang, người tập cần thực hành Nhiệt Thân Pháp (còn gọi là Đan Điền Công). Đây là hệ thống 9 động tác được tổng kết từ tinh hoa của môn võ Tâm Ý Lục Hợp Quyền, giúp làm mềm dẻo gân cốt, linh hoạt các khớp và kích hoạt chức năng của các cơ quan nội tạng.
Hệ thống 9 động tác Nhiệt Thân Pháp:
- Dao Đan điền (Quay cánh tay): Khai mở huyệt Cực Tuyền, Kinh Môn; phòng trị viêm bả vai.
- Ma Đan điền (Xoa vai): Mô phỏng dáng gấu đi, xoa bóp năm tạng (tâm, can, tỳ, phế, thận), tốt cho tiêu hóa.
- Chuyển Đan điền (Mèo rửa mặt): Luyện thế tấn hư bộ, linh hoạt bả vai và hông.
- Áp Đan điền (Chim ưng hận trời không có móc): Tăng sức mạnh cơ bắp và lượng chứa của phổi.
- Đề Đan điền (Ngựa rừng phi): Thúc đẩy quá trình “thổ cố nạp tân” (thải khí cũ, nạp khí mới), khơi thông mạch Đốc.
- La Đan điền (Đòn gánh): Xoay cột sống cổ và lưng, tốt cho người bị thoái hóa, đau mỏi gáy.
- Tha Đan điền (Bện dây thừng/Thổ nạp công): Vuốt tay dọc ngực để kích thích tuyến ngực tiết hormone miễn dịch (hỗ trợ phòng chống ung thư).
- Khúc Đan điền (Điểu, ngư lắc đầu): Nghiêng sườn tối đa để khỏe gan thận, chắc hông đùi.
- Mài Đan điền (Xát đậu phụ): Khơi động mạch Đới, bình can thuận khí, tạo cơ sở cho việc thu phát ngoại khí.
Mã Bộ Trạm Trang – Nền móng vững chắc
Nếu Nhiệt Thân Pháp là bước chuẩn bị thì Mã Bộ Trạm Trang chính là “trúc cơ công” – công pháp xây dựng nền móng cốt lõi cho toàn bộ quá trình luyện tập.
Yêu lĩnh căn chỉnh tư thế trạm trang chuẩn xác:
- Chân đứng: Hai bàn chân song song rộng bằng vai, hai mũi chân hơi hướng vào trong tạo thành hình chữ bát (khoảng 13 độ). Mười ngón chân bám chặt đất.
- Hạ tấn: Cong đầu gối xuống tấn nhưng gối không vượt quá mũi bàn chân. Bụng hơi thót vào, hậu môn co lên (đề giang).
- Thân trên: Thu ngực, nâng lưng (hàm hung bạt bối). Vai và khuỷu tay thả lỏng, trĩu xuống.
- Đầu cổ: Đầu thẳng, cổ vươn tự nhiên không gồng cứng. Lưỡi chạm nhẹ vào vòm họng trên (để bắc cầu nối hai mạch Nhâm – Đốc).
- Tay: Hai cẳng tay giơ song song với mặt đất trước ngực, bàn tay khum khum như hình viên ngói, ngón cái và ngón trỏ tạo thành hình mỏ vịt.
Lưu ý khi thực hành: Hãy giữ một khuôn mặt tươi tỉnh, thở hoàn toàn tự nhiên và không cần cố gắng tập trung suy nghĩ vào bất kỳ điểm nào. Người mới tập nên bắt đầu với thời gian ngắn và tăng dần lên tối thiểu 30 phút mỗi ngày.
Ban Chỉ Pháp – Bí quyết kích hoạt kinh lạc
Đây là công pháp đặc sắc và then chốt nhất của Nội Kình Nhất Chỉ Thiền, hầu như không tìm thấy ở các môn phái khác.
Tại sao phương pháp này lại mạnh mẽ đến vậy? Mười ngón tay và mười ngón chân là điểm khởi đầu và kết thúc của 12 đường kinh chính trong cơ thể. Khi bạn gập các ngón tay và nhấn ngón chân một cách có quy luật, bạn sẽ trực tiếp điều chỉnh lưu lượng, vận tốc tuần hoàn của khí huyết và cắt các mạch từ trường sinh học, giúp khơi thông nhanh chóng hai mạch Nhâm và Đốc.
Bộ Ban Chỉ Pháp 1 (Chống già thêm thọ): Sau khi đứng Mã Bộ Trạm Trang từ 10 – 12 phút, bạn giữ tay úp và bắt đầu ban động lần lượt từng ngón theo thứ tự nghiêm ngặt sau:
- Ngón trỏ (số 2): Liên quan đến đường kinh Đại Trường.
- Ngón áp út (số 4): Liên quan đến đường kinh Tam Tiêu.
- Ngón cái (số 1): Liên quan đến đường kinh Phế.
- Ngón út (số 5): Liên quan đến đường kinh Tâm và Tiểu Trường.
- Ngón giữa (số 3): Liên quan đến đường kinh Tâm Bào.
Cách thực hiện: Gập ngón tay từ từ xuống bằng khớp bàn tay (các khớp ngón vẫn duỗi thẳng), dừng lại giữ từ 1.5 – 2 phút, sau đó từ từ nâng lên vị trí cũ. Khi gập ngón tay nào thì cố gắng bấm ngón chân tương ứng của ngón đó xuống đất.
Động Công, Điều Khí và Thu Công Pháp
Để phát triển khả năng ứng dụng lâm sàng và tích lũy năng lượng mạnh mẽ hơn, người tập cần chuyển sang phần Động công và Điều khí. Đây là bước chuyển từ tĩnh sang động giúp rèn luyện khả năng “ngoại khí nội thu” (thu khí từ ngoài vào) và “nội khí ngoại phóng” (phóng khí ra ngoài).
Các bài tập Động công & Điều khí tiêu biểu:
- Song tý lãm nguyệt (Hai cánh tay ôm trăng): Đặt huyệt Lao Cung đối xứng huyệt Khúc Trì và Thiếu Hải để kinh khí hai tay thẩm thấu lẫn nhau.
- Thập tự thủ (Tay chéo chữ thập): Đẩy tay bằng nội kình ra trước để vận khí thông suốt mạch Đốc.
- Bão cầu (Ôm bóng): Hai tay đối nhau trước ngực kéo giãn rồi khép lại để điều chỉnh khí của mạch Nhâm, Đới và Xung.
- La khí & Áp khí (Lăn, kéo và nén khí): Tăng cường cảm giác cơ học của khí ở lòng bàn tay.
Thu Công Pháp – Bước bảo hiểm quan trọng: Khi kết thúc buổi tập, tuyệt đối không được dừng đột ngột mà phải thực hiện thu thế để dẫn khí về huyệt Dũng Tuyền ở bàn chân. Động tác Lôi thanh (hét âm “Ý!” kết hợp giậm chân, đập tay) giúp lục phủ ngũ tạng rung động nhẹ, tránh tình trạng khí bị tắc nghẽn trong người gây đau mỏi, khó chịu.
Bảo Kiện Công – Khai thất khiếu tự chữa bệnh
Bảo Kiện Công là một phần tương đối độc lập, gồm 13 động tác tự xoa bóp vùng đầu mặt, đặc biệt phù hợp với người làm việc trí óc hoặc văn phòng mệt mỏi.
Bằng cách dùng các huyệt vị ở lòng bàn tay (Lao cung, Ngư tế) tác động lên các giác quan, bạn sẽ khơi thông được các đường kinh dương hội tụ ở đầu, giúp đầu óc tỉnh táo, mắt sáng, tai thính, răng khỏe.
Một số thức tiêu biểu trong 13 thức Bảo kiện:
- Sơ đầu (Chải đầu): Dùng 10 ngón tay cào ngược từ trán ra sau gáy 36 lần giúp khơi thông mạch Đốc, ngừa rụng tóc.
- Tha tỵ tử (Xoa mũi): Chà sát hai bên sống mũi giúp phòng trị cảm mạo, viêm mũi.
- Khấu xỉ & Thiệt loát nha (Gõ răng & Đánh lưỡi): Kích thích khoang miệng tiết ra nước bọt (tân dịch). Đông y coi nước bọt là “Thiên thủy” rất quý giá, nuốt xuống giúp trợ tỳ vị, bảo vệ cơ thể.
- Minh thiên cổ (Đánh trống trời): Bịt tai và dùng ngón tay búng vào sau gáy giúp kích thích hệ thính giác và khơi thông kinh lạc liên quan đến thận.
Những điều người luyện khí công cần biết
Luyện khí công là một hành trình rèn luyện bền bỉ đòi hỏi sự nghiêm túc và khoa học. Dưới đây là những nguyên tắc cốt lõi bạn cần tuân thủ:
- Tuần tự tiệm tiến: Hãy kiên trì vượt qua 10 ngày đầu tiên khi cơ bắp có hiện tượng đau mỏi, nhức nhối. Đó là giai đoạn cơ thể thích nghi, sau đó bạn sẽ cảm nhận được sự thoải mái và đắc khí.
- Không đứng núi này trông núi nọ: Tuyệt đối không tập lẫn lộn nhiều môn khí công khác nhau trong cùng một thời gian để tránh xung đột đường vận hành của khí, dễ dẫn đến rối loạn kinh mạch.
- Khống chế thất tình (cảm xúc): Sự mất kiểm soát về tâm lý trực tiếp tàn phá cơ thể (giận hại gan, vui quá hại tim, lo lắng hại tỳ vị, buồn bã hại phổi, kinh sợ hại thận). Hãy giữ một tâm thái bình thản, “vô ngã”.
- Sinh hoạt điều độ: Ăn ngủ có giờ giấc, hạn chế chất kích thích (rượu, thuốc lá) và điều tiết sinh hoạt tình dục.
Các hiện tượng bình thường khi luyện tập: Nấc, trung tiện (đang thải bệnh khí ra ngoài); sôi bụng (chân khí đang vận hành); cơ thể tỏa ra mùi hôi, mùi đất mục hoặc mùi thơm nhẹ (quá trình đào thải tà khí của tạng phủ).
Tổng kết
Những điểm cốt lõi cần nhớ từ giáo trình sơ cấp:
- Nội Kình Nhất Chỉ Thiền là môn khí công Thiếu Lâm độc đáo, tập trung vào việc ban áp các ngón tay/chân để đả thông kinh lạc mà không cần nhập tịnh hay thủ ý.
- Nhiệt Thân Pháp gồm 9 động tác giúp đánh thức khớp xương và xoa bóp nhẹ nhàng cho ngũ tạng trước khi tập.
- Mã Bộ Trạm Trang là nền tảng quan trọng nhất, kết hợp với thứ tự Ban Chỉ Pháp chuẩn xác để tích lũy nội kình.
- Động công, Điều khí và Thu công (đặc biệt là Lôi thanh) là các bước không thể thiếu để nâng cao công lực và bảo đảm an toàn, phòng ngừa lệch khí.
- Bảo Kiện Công giúp tự xoa bóp đầu mặt, kích thích các giác quan và cân bằng âm dương toàn thân một cách đơn giản, hiệu quả.
- Người tập cần kiên trì, sinh hoạt lành mạnh, tránh tập pha trộn các môn khí công khác nhau và luôn giữ tâm thái bình hòa.
(Nguồn: Từ cuốn sách “Thiếu Lâm khí công Nội kình Nhất chỉ thiền (Sơ cấp)” của tác giả Khuyết A Thủy – Vương Thụy Đình)
